SLIDER

Karla kaplı bir kırsal.

Sisin ardında solgun bir güneş.

Kurumuş bir ağaç.

Üzerinde uçan bir kuş.

Soğuğun ve sessizliğin hüküm sürdüğü donmuş bir diyar.

Hipergerçekçi portrelerinin yanı sıra minimalist peyzajlar çalışan Metin Kalkızoğlu, “Sessizlik” adını verdiği kişisel sergisinde kâğıt üzerine akrilik boya tekniğiyle çalıştığı figür içeren peyzajlara yer veriyor.

Doğanın sadeliğindeki etkileyiciliği yansıtırken mimesis ve “yüce” (sublime) kavramlarından yararlanıyor. Zamanın durduğu, figürlerin donduğu, hareketin yerini eylemsizliğe bıraktığı peyzajlardaki kar ve kış vurgusu resimlerin genel atmosferini oluşturuyor. Kalkızoğlu’nun eserlerinde yer alan kuru ağaç, kuş, sisler içinde bir güneş ve karanlık gökyüzünde hilâl evresinde bir ay gibi sürekli tekrarlanan birkaç sembollün farklı şekillerde kurgulanmasıyla hikâye tamamen değişiyor. Bu açıdan ilk olarak Longinus’un (213-273) ortaya attığı retoriksel “yüce” kavramına dokunurken az figür ile çok şey anlatmayı başarıyor.

Kalkızoğlu “yüce”yi İngiliz Romatikleri gibi doğada buluyor. Bazı peyzajları, gökyüzünün geniş yer kapladığı kompozisyonları ve gerçekçi perspektif algısı ile doğanın Aristocu mimetik temsiline daha yakın duruyor. Buna karşın doğayı kendine özgü yorumladığı diğer eserlerinde sanatçı, mimesisten çok, perspektifin tek bir plana indirgendiği, ışık ve kompozisyonun ahenkle kullanıldığı fantastik ya da gerçeküstü denebilecek bir dünya ortaya koyuyor. Yarattığı bu atmosferle kendi hislerini izleyiciye aktarmayı hedefleyen sanatçı, sadeliğin arkasındaki gücü adeta Edmund Burke (1729-1797) ve Immanuel Kant (1724-1804) estetiğindeki “yüce” kavramına dayandırıyor. Burke ve Kant belli meselelerde ayrışsalar da sanat eserinin izleyicide bilinmezliğin, akıl almazlığın, inanılmazlığın yarattığı korku, dehşet gibi güçlü duygularla beraber bir haz duygusunu açığa çıkardığını savunurlar. Bu açıdan Kalkızoğlu’nun eserleri, katharsis ile bağlantılı olarak değerlendirildiğinde izleyicide ıstırap ve haz duygularını harekete geçirerek onları, karanlığın ortasında sadece tek bir ağacın görülebildiği bir dehşet ve bununla birlikte gelen huşû hissinin hâkimiyetine alıyor. Benzer bir şekilde, sisle kaplı, ardında ne olduğu belirsiz bir atmosfer, izleyicinin dolduracağı bir boşluğa dolayısıyla Umberto Eco’nun tabiriyle bir açık yapıta imkân veriyor. Daha da derine inersek, ressamın sınırlı olarak aydınlattığı ve daha çok karanlıkta bıraktığı kompozisyonlardaki ışık mekân ilişkisi, Freudyen bağlamda, izleyicinin bilinçaltında gizli kalmış arzu, korku ve çatışmadan oluşan içeriği de açığa çıkarabilir.

Kalkızoğlu özgün bir duyarlılık sergilerken sadece birkaç figür kullandığı eserlerinde, “yüce” duygusu ve katharsis ile izleyiciyi etkisi altına alıyor. İzleyiciyi, sadeliğe vurgu yapan kompozisyonlarındaki yalnızlık, hüzün, keder gibi duyguların haz verici etkisini deneyimlemeye davet ediyor. 

 

Arda Kıpçak

 

8x8cm, kağıt üzeri akrilik, 2017(1)
8x8cm, kağıt üzeri akrilik, 2017(1)
press to zoom
10x10cm-sol panel (triptik), kağıt üzeri akrilik, 2017
10x10cm-sol panel (triptik), kağıt üzeri akrilik, 2017
press to zoom
5x5cm-orta panel (triptik), kağıt üzeri akrilik, 2017
5x5cm-orta panel (triptik), kağıt üzeri akrilik, 2017
press to zoom
10x10cm-sağ panel (triptik), kağıt üzeri akrilik, 2017
10x10cm-sağ panel (triptik), kağıt üzeri akrilik, 2017
press to zoom
8x8cm, kağıt üzeri akrilik, 2017(2)
8x8cm, kağıt üzeri akrilik, 2017(2)
press to zoom
10x10cm, kağıt üzeri akrilik, 2017(1)
10x10cm, kağıt üzeri akrilik, 2017(1)
press to zoom
10x10cm, kağıt üzeri akrilik, 2017(2)
10x10cm, kağıt üzeri akrilik, 2017(2)
press to zoom
12x12cm, kağıt üzeri akrilik, 2017(1)
12x12cm, kağıt üzeri akrilik, 2017(1)
press to zoom
12x12cm, kağıt üzeri akrilik, 2017(2)
12x12cm, kağıt üzeri akrilik, 2017(2)
press to zoom
12x12cm, kağıt üzeri akrilik, 2017(3)
12x12cm, kağıt üzeri akrilik, 2017(3)
press to zoom
12x12cm, kağıt üzeri akrilik, 2017(4)
12x12cm, kağıt üzeri akrilik, 2017(4)
press to zoom
12x12cm, kağıt üzeri akrilik, 2017(5)
12x12cm, kağıt üzeri akrilik, 2017(5)
press to zoom
12x12cm, kağıt üzeri akrilik, 2017(6)
12x12cm, kağıt üzeri akrilik, 2017(6)
press to zoom
12x12cm, kağıt üzeri akrilik, 2017(7)
12x12cm, kağıt üzeri akrilik, 2017(7)
press to zoom
12x12cm, kağıt üzeri akrilik, 2017(8)
12x12cm, kağıt üzeri akrilik, 2017(8)
press to zoom
12x12cm, kağıt üzeri akrilik, 2017(9)
12x12cm, kağıt üzeri akrilik, 2017(9)
press to zoom
12x12cm, kağıt üzeri akrilik, 2017(10)
12x12cm, kağıt üzeri akrilik, 2017(10)
press to zoom
12x12cm, kağıt üzeri akrilik, 2017(11)
12x12cm, kağıt üzeri akrilik, 2017(11)
press to zoom
12x12cm, kağıt üzeri akrilik, 2017(12)
12x12cm, kağıt üzeri akrilik, 2017(12)
press to zoom
12x12cm, kağıt üzeri akrilik, 2017(13)
12x12cm, kağıt üzeri akrilik, 2017(13)
press to zoom
12x12cm, kağıt üzeri akrilik, 2017(14)
12x12cm, kağıt üzeri akrilik, 2017(14)
press to zoom
15x15cm, kağıt üzeri akrilik, 2017(1)
15x15cm, kağıt üzeri akrilik, 2017(1)
press to zoom
20x20cm, kağıt üzeri akrilik, 2017(1)
20x20cm, kağıt üzeri akrilik, 2017(1)
press to zoom
20x20cm, kağıt üzeri akrilik, 2017(2)
20x20cm, kağıt üzeri akrilik, 2017(2)
press to zoom
20x20cm, kağıt üzeri akrilik, 2017(3)
20x20cm, kağıt üzeri akrilik, 2017(3)
press to zoom
20x20cm, kağıt üzeri akrilik, 2017(4)
20x20cm, kağıt üzeri akrilik, 2017(4)
press to zoom
23x23cm, kağıt üzeri akrilik, 2017(2)
23x23cm, kağıt üzeri akrilik, 2017(2)
press to zoom
23x23cm, kağıt üzeri akrilk, 2017(1)
23x23cm, kağıt üzeri akrilk, 2017(1)
press to zoom
30x30cm, kağıt üzeri akrilik, 2017(1)
30x30cm, kağıt üzeri akrilik, 2017(1)
press to zoom
30x30cm, kağıt üzeri akrilik, 2017(2)
30x30cm, kağıt üzeri akrilik, 2017(2)
press to zoom
30x30cm- sol panel (triptik), kağıt üzeri akrilik, 2017
30x30cm- sol panel (triptik), kağıt üzeri akrilik, 2017
press to zoom
30x30cm- orta panel (triptik), kağıt üzeri akrilik, 2017
30x30cm- orta panel (triptik), kağıt üzeri akrilik, 2017
press to zoom
30x30cm- sağ panel (triptik), kağıt üzeri akrilik, 2017
30x30cm- sağ panel (triptik), kağıt üzeri akrilik, 2017
press to zoom
30x30cm-sol panel(diptik), kağıt üzeri akrilik, 2017
30x30cm-sol panel(diptik), kağıt üzeri akrilik, 2017
press to zoom
30x30cm-sağ panel(diptik), kağıt üzeri akrilik, 2017
30x30cm-sağ panel(diptik), kağıt üzeri akrilik, 2017
press to zoom
40x60cm, kağıt üzer akrilik, 2017(1)
40x60cm, kağıt üzer akrilik, 2017(1)
press to zoom
40x60cm, kağıt üzer akrilik, 2017(2)
40x60cm, kağıt üzer akrilik, 2017(2)
press to zoom
50x50cm, kağıt üzeri akrilik, 2017(1)
50x50cm, kağıt üzeri akrilik, 2017(1)
press to zoom
51x81cm, kağıt üzer akrilik, 2017(1)
51x81cm, kağıt üzer akrilik, 2017(1)
press to zoom
51x81cm, kağıt üzer akrilik, 2017(2)
51x81cm, kağıt üzer akrilik, 2017(2)
press to zoom
91x61cm, kağıt üzeri akrilik, 2017(1)
91x61cm, kağıt üzeri akrilik, 2017(1)
press to zoom